|
Coğrafya
|
TÜRKİYE’NİN YER
ŞEKİLLERİ VE İKLİMİ
1. Yer Şekilleri
Türkiye, ortalama yükseltisi 1132 metre olan bir ülkedir. Bu durum,
dağların fazla ve yüksek olmasının bir sonucudur.
a. Dağlar
Ülkemizde en geniş alan kaplayan yer şekilleridir. Ülkemizde genellikle
doğu batı yönünde iki sıra halinde uzanan sıradağlar yer alır. Bu
dağların kuzeyinde kalanı Karadeniz kıyısı boyunca uzanır. Bunlara Kuzey
Anadolu dağları denir.
Adapazarı'nın doğusundan başlayarak Gürcistan sınırına kadar uzanır. Bu
dağlar doğu batı yönünde birkaç sıra halindedirler. En yüksek kısmı Doğu
Karadeniz Bölümü'ndeki Kaçkar dağlarıdır.
Güneydeki sıradağlar ülkemizin güney batısından başlayarak Van Gölü'nün
güneyine kadar devam eder. Bunlara Toros dağları denir. Toroslar batı,
orta ve güneydoğu Toroslar olmak üzere üç kısma ayrılır. Toroslar’ın
büyük kısmı Akdeniz Bölgesi'nde bulunur. Buradaki en yüksek yer
Aladağlar’dır.
Toroslar, Akdeniz Bölgesi'nde kıyıya paralel olarak uzanır. Güneydoğu
Toroslar ise Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin kuzeyi boyunca uzanır.
Buradaki en yüksek nokta Buzul dağı üzerindeki Uludoruk tepesidir.
Ülkemizde bu iki sıradağdan başka Ege ve Doğu Anadolu bölgelerinde de
daha küçük sıradağlar bulunur.
Ayrıca ülkemizde sönmüş volkan dağları yer alır. Bunlar; Doğu Anadolu'da
Nemrut, Süphan, Tendürek ve Ağrı dağlarıdır. İç Anadolu'da ise Karadağ,
Karacadağ, Hasandağı, Melendiz ve Erciyes dağları yer alır.
b. Plâtolar
Ülkemizde geniş alan kaplayan yer şekillerinden biri de plâtolardır.
Plâto, çevrelerine göre yüksekte olan ve akarsularla derin yarılmış
geniş düzlüklerdir.
Ülkemizde plâtoların en çok bulunduğu yer, Tuz gölü çevresidir. Burada
Bozok, Cihanbeyli, Haymana ve Obruk plâtoları yer alır. İç Anadolu
Bölgesi'nin doğusunda Uzunyayla plâtosu yer alır.
Doğu Anadolu Bölgesi'nde ise Erzurum-Kars ve Ardahan plâtosu yer alır.
Akdeniz Bölgesi'nde Taşeli, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde ise Gazi Antep
ve Şanlı Urfa plâtoları yer alır. Plâtolar önemli tarım ve hayvancılık
alanlarıdır.
|
Ana Sayfa
