|
FİZİK TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
A-
*Archimedes' principle-Archimides prensibi (Bir sıvının kaldırma kuvveti yer
değiştiren sıvı miktarı ile orantılıdır.)
*Avogadro's number - Avagadro sayısı (1 mol maddedeki molekül sayısıdır.
6.02x1023 molekül.)
*Aberration-aberasyon (Bir aynadaki arıza veya ışınların lensten geçtikten
sonra bir noktada toplanamaması, odaklanamaması.)
*Absolute temperature scale-mutlak sıcaklık skalası (Sıcaklığın sıfır olduğu
nokta. Sıcaklık derecedeki bölmelendirilmiştir. Birimi Kelvin.)
*Absolute zero-Mutlak sıfır (En düşük sıcaklık değeri; 0 K, -2730C, or
-4590F.)
*Absorption spectrum-soğurma spektrumu (Bazı dalga boylarının gaz ortamları
tarafından soğurulması.)
*Acceleration-ivme (Hızın zamana göre değişimi.)
*Activity-aktiflik (Bir çekirdeğin zaman bağlı olarak bozunması.)
*Alloy-Alaşım (Metallerin karışımı.)
*Alpha (a) radiation-Alfa radyasyonu (Bir çekirdeğin ortama alfa
parçacıkları (helyum çekirdekleri) salması)
*Alpha particle-Alfa parçacığı (Çekirdeğinde 2 proton ve 2 nötron bulunduran
parçacık.)
*Ampere-Amper (SI bbirimlerinde elektrik akım birimi, saniyedeki 1 coulomb
luk yük akışı.)
*Amplitude-Genlik (Periyodik bir harekette denge konumundan maksimum
uzaklık.)
*Angular momentum-Açısal momentum (Dönme momentumu. Bir nokta veya eksen
etrafında dönen bir cismin açısal momentumu, çizgisel momentumunun dönme
noktasına olan uzaklığı ile çarpımıdır. Dönen cisim bir hacime sahipse
eylemsizlik momenti ile dönme hızının çarpımıdır.)
*Antinode-antinode (Duran bir dalganın bir hali, dalga girişimlerinin
maksimum yerdeğiştirmeyi yapması:genlik.)
*Antiparticle-antiparçacık (A subatomic particle with the same-size
properties as those of the particle although some may have the opposite sign.
The positron is the antiparticle of the electron.)
*Astigmatism-Astigmatizm (Bir aynadan yansıyan veya lensten geçen ışık
demetinin, ayna veya lensteki bir hatadan dolayı genişlemesi.)
*Atom (Bir elementin tüm özelliklerini taşıyan en küçük birim elemanı. Atom
bir çekirdek ve onu çevreleyen elektron bulutundan oluşur.)
*Atomic mass-Atomik kütle (Atomik kütle biriminde atomun kütlesi, atomun
çekirdeğindeki proton ve nötronların kütlelerini toplamı.)
*Atomic mass unit-Atomik kütle birimi (Atom ağırlıklarının nötr durumdaki
karbonun atomunun ağırlığının yani nötron ve protonların toplam
ağırlıklarının 1/12.)
*Atomic number-Atom numarası (Bir atomun çekirdeğindeki toplam proton sayısı
veya atomun nötr durumundaki toplam elektron sayısı. Bu numarası atomun
periyodik çizelgedeki yerini tanımlar.)
*Average speed-Ortalama hız (alınan toplam yolun toplam zamana oranı.)
B-
*Bernoulli's principle-Bernoulli prensibi (Bir sıvının akış hızı artıkça
uygulayacağı basıncın azalacağını ifade eder.)
*British thermal unit-İngiliz ısı birimi (1 pound suyun sıcaklığını 1
Fahrenheit artırmak için gerekli olan ısı miktarı.)
*baryon-baryon (Spinleri 1U2, 3U2, 5U2, . . . nin katları şeklinde olan
hadronlardır. Yaygın olarak bilinen hadronlar proton ve nötrondur.)
*beats-girişim (Frekansları birbirine yakın iki dalganın genliklerinin üst
üste gelmesi durumudur. Üst üste binen dalgaların ortak frekansı iki frekans
arasındaki değişim kadardır.)
*beta (b) radiation-beta ışıması (Çekirdeğin ortama elektron veya pozitron
salarak yaptğı birtip ışımadır) (antielectronlar)
*beta particle-beta parçacığı (Radyoaktif bir maddenin ortama salmış olduğu
elektron.)
*binding energy-bağlanma enerjisi (Çekirdeği parçalamak için gerekli olan
enerji veya Bir sisteme bağlı olan parçacağın sistemden ayıracak olan
enerjidir.)
*black hole-kara delik (Kütlesel çekim kuvvetinin çok büyük olduğu hatta
ışığı bile kendine çekebilen çok küçük kütleli sönmüş yıldızlardır.)
*bottom (The flavor of the fifth quark.)
*buoyant force - The upward force exerted by a fluid on a submerged or
floating object. (See Archimedes' principle.)
C-
*Celsius temperature-Celcius sıcaklığı (Suyun donma ve kaynama noktaları
arasının 100 eşit parçaya bölünmesini ifade eden sıcaklık skalası.)
*Coercitive-Zorlama (Malzemenin, magnetik alandan etkilenerek içindeki
magnetik momentlerini dış magnetik alana paralel hale getirmeye zorlanması.)
*Coriolis force (Dönen referans çerçevesinde ortaya çıkan hayali bir kuvvet.
Hortum içindeki rüzgarın yönünü belirleyen kuvvettir.)
*calorie-kalori (1 gram suyun sıcaklığını 1 Celcius artırmak için gerekli
olan ısı miktarı.)
*camera obscura-kamera deliği (Sanatçılar tarafından görüntüler elde etmek
için bir duvarında küçük bir delik olan oda.)
*cathode ray-katot ışınları (Havası alınmış bir tüp içinde negatif
elektrottan hareket eden elektron.)
*center of mass-kütle merkezi (Bir nesnenin kütle denge noktası.)
*centi-santi - 1/100 birimidir. 1 santimetre=1m/100
*centrifugal force-merkezkaç kuvvet (Dönen sistemlerde, sistem içindekileri
etkileyen sanki kuvvet. Dönen sistem içindeki bir cisme etki eden kuvvet
dönme eksenine dik ve yarıçap doğrultusundadır.)
*centripetal-merkezcil (merkeze doğru olan anlamındadır.)
*centripetal acceleration-merkezcil ivme (Bir daire çevresinde dönen
nesnelerin merkeze doğru yönelmiş olan ivme. r yarıçaplı daire çevresinde
dönen cisim sabit bir çizgisel hıza sahipse merkeze yönelmiş olan ivmenin
büyüklüğü v2/r dir.)
*centripetal force-merkezcil kuvvet (Bir nesnenin yönünü değiştiren kuvvet.
Çizgisel hızı sabit olan daire çevresinde dönen cisme etki eden merkeze
doğru olan kuvvet mv2/r.)
*chain reaction-zincirleme reaksiyon (Parçalanan bir çekirdeğin diğer
çekirdeklerin parçalanmasına neden olması.)
*change of state or phase-durum veya faz değişmesi (Maddenin bir durumdan
diğer duruma geçmesidir. Katı halden sıvı hale veya sıvı halden gaz haline
geçiş.)
*charge-yük (Birbirleri ile elektriksel etkileşmeyi sağlayan nicelik.)
*charged-yüklü (Pozitif veya negatif yüklü olma durumu.)
*charm-çekici (Dördüncü kuarkın rengi.)
*chromatic aberration-kromatik hata (Işığın farklı renklerinin (dalga
boyları) değişik şekilde odaklanmasına neden olan lenslerdeki bir hata.)
*coherent-uyumlu (Birden fazla kaynaktan çıkan dalgaların aynı dalga boyuna
ve faza sahip olmaları durumu.)
*complementarity principle-tamamlayıcı yasalar (Atomik düzeydeki
özelliklerin tam olarak verilmesi. Elektron veya foton hem dalga hemde
parçacık özelliği göstermesidir.)
*complementary color-tamamlayıcı renk (Beyaz rengi oluşturacak renklerin
karışımı.)
*complete circuit-tam devre (Bir bataryanın bir ucundan diğer ucuna kadar
akımın akmasının sağlanması.)
*compound-bileşik (Kimyasal elementlerin karıştırılması ile oluşan
özellikleri elementlerin özelliklerinden farklı olan madde.)
*conduction, thermal-ısı iletimi (Atomların veya moleküllerin birbirleri ile
çarpışması sonucunda ortaya çıkan ısısal enerjinin yerdeğiştirmesi.)
*conductor-iletken (İçinde elektrik yükünün veya ısının kolayca hareket
edebildiği malzemeler. Metaller iyi bir iletkendirler.)
*conservation of angular momentum-Açısal momentumun korunumu (Bir sistemin
net dış dönme momenti sıfır ise sistemin açısal momenti değişmezdir.)
*conservation of charge-yük korunumu (İzole edilmiş bir sistemin toplam yükü
korunumludur.)
*conservation of energy-enerji korunumu (İzole edilmiş bir sistemin enerjisi
değişmez.)
*conservation of mass-kütlenin korunumu (Kapalı bir sistem içinde toplam
kütle kimyasal olaylar olsa dahi değişmez.)
*conservation of momentum-momentumun korunumu (Bir sisteme etki eden dış
kuvvetlerin toplamı sıfır ise toplam çizgisel momentum korunur.)
*conserved-korunumlu (Fiziksel bir niceliğin çeşitli çerçeveler içinde
değişmez olduğunu tanımlar.)
*convection, thermal-ısısal taşınma (sıvılar içindeki ısısal enerjinin
taşınması, sıvının bir kısmının soğuması diğer kısmının ise sıcaklğılının
artması ile olur.)
*coulomb (elektrik yükünün SI(Standart de Internationale) birim sistemindeki
değeri 6.24x1018 protons.)
*covalent bonding-kovalent (eş)bağlanma (Atomların birbirlerine,
elektronlarını paylaşarak bağlanmalarıdır.)
*crest-tepe (Bir dalganın bozunmasında ortaya çıkan pik.)
*critical angle-kritik açı (Yansıyacak bir yüzeye gelen ışının yüzey içinde
kalmadan yüzeyden yansıyabileceği açı değeri.)
*critical chain reaction-kritik zincirleme reaksiyon (Peşpeşe parçalanma
olayının başlayabilmesi için nötronun diğer parçaları etkileyerek
parçalanmalarını etkileyeceği reaksiyon.)
*critical mass-kritik kütle (Reaksiyonun bitmemesi için gerekli olan minimum
kütle miktarı.)
*crystal-kristal (Atomların veya moleküllerin üç boyutta periyodik yerleşim
gösterdikleri malzemeler.)
*curie (Saniyede 3.7x1010 tane parçacığın yokolduğu bir radyoaktif birimi.)
*Curie temperature-Curie sıcaklığı (Magnetik malzemelerin ferromagnetik
fazdan paramagnetik faza geçtikleri sıcaklık.)
*current-akım (Birimi (SI) Amper olan elektrik yüklerinin hareketidir.)
*cycle-tekrarlanım (Aynı hareketin tekrar yapıldığı durumları açıklamak
iiçin kullanılır.)
D-
*Dispersion-bozulma (Işığın renk spektrumuna ayrılması. Işığın frekansından
veya dalgaboyundan dolayı hızının değişmesi.)
*Doppler effect-Doppler etkisi (Periyodik bir dalganın, gözleyici, kaynak
veya her ikisinin birden hareketinden dolayı frekansındaki değişim.)
*daughter nucleus-evlat çekirdek (Bir çift çekirdeğin radyoaktif
bozunmasından dolayı ortaya çıkan çekirdekler.)
*definite proportions, law of-oran yasası (İki veya daha fazla elementin,
kütleleri oranları sabit olmak üzere birleşik oluşturulması.)
*density-yoğunluk (Malzemelerin, kütlelerinin hacmine oranını veren bir tür
özelliği.)
*diaphragm-diyafram (Bir lensten geçen ışığın miktarının ayarlandığı
açılır-kapanır bir kapı.)
*diffraction-kırınım (Dalganın bir kapıdan veya bir engel çevresinden
geçerken saçılmasıdır.)
*diffuse reflection-değişmiş yansıma (Pürüzlü bir yüzeyden ışınların
yansımasıdır. Yansıyan ışın geldiği açıdan farklı açıda yansır.)
*diopter-diopter (Bir ayna veya lensin odaklama ölçüsü, odaklamanın tersinin
uzunluğu metre cinsinden verilir.)
*disordered system-düzensiz yerleşmiş sistem (Diğerlerine göre yerleşiminde
farklılaşmalar olan bir sistem.)
*displacement-yerdeğiştirme (Dalga hareketinde (veya titreşicide) kaynaktan
(veya nesneden) denge konumundan olan uzaklık.)
E-
*efficiency-etkinlik (Enerji girişine göre yapılan iş oranıdır. İdeal ısı
makinesinde Carnot etkinliği 1 - Tc/ Th.)
*elastic-elastik (Bir çarpışma veya etkileşme sonucunda kinetik enerjinin
korunumudur.)
*electric field-elektrik alanı (Bir yükün çevresinde oluşan ve bu yükün
alanındaki yüklü parçacıklara etki eden kuvvettir.)
*electric potential-elektriksel potansiyel (Elektriksel potansiyel enerjinin
yüke oranına denir. 1 Coulomb luk pozitif yükü referansın sıfır olduğu bir
noktadan herhangi bir noktaya getirilmesi esnasında yapılan iştir.)
*electric potential energy-elektriksel potansiyel enerji (Yüklü bir
parçacığı uzayın bir noktasından başka bir noktasına götürmek için yapılan
iştir.)
*electromagnet-elektromagnet (Demir çekirdeği saran telden oluşan bir
magnettir. Elektromagnet, demir çekirdeği saran iletkene akım verilerek
kullanılabilir.)
*electromagnetic wave-elektromagnetik dalga (Elektrik ve magnetik alanların
titreşiminden ortaya çıkan bir dalga. Elektromagnetik dalga boşlukta ışık
hızıyla hareket eder.)
*electron-elektron (Atomun temel parçacığı, bir leptondur.)
*electron capture-elektron yakalanması (Bir atomun iç kabuklarındaki bir
elektronun çekirdek tarafından yakalanarak yok olmasıdır. Oluşan evlat
çekirdek nükleon ile aynı sayıda fakat bir proton eksiktir.)
*electron volt-elektron volt (Potansiyel farkı 1 volt olan bir gerilim
bölgesine düşen elektron veya protonun sahip olduğu enerjidir. 1.6 x 10-19
joule.)
element-element (Farklı kimyasal özellikleri olmayan en küçük madde.)
*emission spectrum-yayınım spektrumu (Atomun ısı veya elektrik akımı
verilerek ortama değişik dalga boylarını yaymasıdır.)
*entropy-entropi (Bir sistemin derecesini belirten bir ölçü. Termodinamiğin
ikinci yasası izole edilmiş bir sistemin entropisinin artacağını belirtir.)
*equilibrium position-denge konumu (Cismin üzerindeki net kuvvetin sıfır
olduğu konumdur.)
*equivalence principle-özdeşlik yasası (Uniform çekim alanındaki sabit
ivme.)
*ether-eter (Işığın yayıldığı hipotez ortamı.)
*exclusion principle-dışarlama ilkesi (İki tane elektronun kuantum
sayılarınından en azından birinin farklı olmasıdır. Bu ilke proton, nötron
ve baryonlara uygulanır.)
F-
*Fahrenheit temperature-Fahrenheit sıcaklığı (Suyun donma ve kaynama
noktalarını 32 ve 212 değeleri arasında 180 bölmeye ayıran sıcaklık
skalası.)
*field-alan (Uzay içeisinde belili bir yerin değerinin olması. Elektrik,
yerçekim ve manetik alanlarına bakınız.)
*first postulate of special relativity-özel göreliliğin birinci yasası
(Eylemsiz gözlem çerçevesinde fiziğin bütün yasaları değişmezdir.)
*fission-ayrışma (Ağır bir çekirdeğin hafif iki veya daha fazla çekideğe
ayrılması.)
*flavor-tip/renk (quark ın tipi: yukarı, aşağı, acayip, renk, aşağı, alt
veya üst.)
*fluorescence-fluoresans (Malzemenin morötesi ışığa maruz kalması durumunda
görünür ışık yayması olayı.)
*focal length-odaklama uzunluğu (Ayna veya lensten odaklama noktasına olan
uzaklık.)
*focal point-odaklama noktası (Ayna veya lensin optik eksenine paralel
olarak ışınları odaklamasıdır.)
*force-kuvvet (İtme veya çekme. İzole edilmiş nesnelerin ivmeye sahip
olmaları durumu. Birimi SI birim sisteminde Newton dur.)
*frequency-frekans (Belirli bir zaman diliminde tekrarlanan olayların
sayısıdır. Periyodun tersidir. Birimi Hertz dir.)
*fundamental frequency-temel frekans (Bir sistemin salınım yapabileceği
minimum fekans değeri.)
*fusion-birleşme (Hafif iki veya daha fazla çekirdeğin biraraya gelerek daha
ağır çekirdek oluşturmaları.)
G-
*Galilean principle of relativity-Göeliliğin Galileo yasası (Eylemsiz
sistem içerisindeki hareketler için yasaların değişmez olduğunu
belirtmesidir.)
*gamma (g) radiation-gama ışını (Radyoaktif ışınımın yüksek enerjili ışık
şeklinde yayınlanması. Oluşan çekirdek, oluşturan çekirdek ile aynıdır.
Frekansı X-ışınlarının ötesindedir.)
*gas-gaz (Belirli bir şekli veya hacmi olmayan malzemeler.)
*gauss-gauss (CGS birim isteminde magnetik alanın birimi. 10-4 tesla.)
*general theory of relativity-göreliliğin genel teorisi (Yerçekimi konusunu
içine alan görelelilik teorisi.)
*geocentric model-jeocentrik model (Dünyayı merkez kabul eden evren.)
*gluon-gluon (Kuaklar arasındaki kuvvetlerden sorumlu olan değiş-tokuş
parçacığı. Sekiz tane gluon vadır ve renkleine göre ayırım yapılır.)
*gravitational field-yerçekim alanı (Yerçekimi kuvvetinin bir nesneyi saran
uzayının içerisinde birim kütleye uygulanan kuvvettir.)
*gravitational mass-yerçekim kütlesi (Bir parçacığın diğer parçacıklar
arasında onların kütlesel çekim kuvvetlerinden etkilenmesi.)
*gravitational potential energy-yerçekimi potansiyel enerjisi (Bir
parçacığın yüksek bir noktadan potanmsiyelin sıfır kabul edildiği bir
noktaya düşmesi için yerçekiminin yaptığı iştir.)
*gravitational redshift-yerçekiminden dolayı kırmızıya kayma (Yerçekimi
alanından dolayı elektromagnetik dalgaların fekansının azalması.)
*graviton-graviton (Yerçekimi kuvvetinden sorumlu tutulan değiş-tokuş
paçacıkları.)
*gravity wave-yeçekim dalgası (Bir kütlenin ivmeli hareketinden dolayı
ortaya çıkan dalga.)
*ground state-temel durum (Kuantum mekaniğinde bir sistemin sahip
olabileceği minimum enerji değeri.)
*grounding-topraklama (Nesneleri elektrik yükü açısından nötralize/yüksüz
hale getirmek için yapılan bağlantı)
H-
*hadrons-hadronlar
The family of particles that participate in the strong interaction. Baryons
and mesons are the two subfamilies.
*half-life-yarı ömür
The time during which one-half of a sample of a radioactive substance decays.
*halo-halo
A ring of light that appears around the Sun or Moon. It is produced by
refraction in ice crystals.
*harmonic-harmonik
A frequency that is a whole-number multiple of the fundamental frequency.
*heat-ısı
Sıcaklık farkından dolayı enerji akışının olması.
*heat engine-ısı makinesi
Isıyı mekanik enerjiye çeviren makine
*heat pump-ısı pompası
Kışın fırın olarak yazın ise hava düzenleyici olarak kullanılabilen
dönüştürülebilir ısı makinesi.
*heliocentric model-heliosentrik model
Merkezinde güneş olan evren.
*hologram-hologram
görünebilir bilginin üç boyutlu olarak kayıt edilmesi.
*holography-holografi
üç boyutlu görüntünün fotografa işlenmesi.
*hyperopia-hiperopya
Yakını görememe durumu. görüntüler retinanın arkasına düşmesi durumu.
I-
*ideal gas (An enormous number of very tiny particles separated by
relatively large distances. The particles have no internal structure, are
indestructible, do not interact with each other except when they collide,
and all collisions are elastic.)
*ideal gas law (PV = cT, where P is the pressure, V is the volume, T is the
absolute temperature, and c is a constant that depends on the amount of gas.)
*impulse (The product of the force and the time during which it acts. This
vector quantity is equal to the change in momentum.)
*in phase (Two or more waves with the same wavelength and frequency that
have their crests lined up.
*index of refraction )
An optical property of a substance that determines how much light bends upon
entering or leaving it. The index is equal to the ratio of the speed of
light in a vacuum to that in the substance.
*inelastic (A collision or interaction in which kinetic energy is not
conserved.)
*inertia (An object's resistance to a change in its velocity. See inertial
mass.)
*inertia, law of (See Newton's first law of motion.)
*inertial force (A fictitious force that arises in accelerating (noninertial)
reference systems. Examples are centrifugal and Coriolis forces.)
*inertial mass-eylemsiz kütle (Bir nesnenin hızının değişmesini engelleyen
nicelik. Birimi kilogram.)
*inertial reference system-eylemsiz referans sistemi (Eylemsizlik yasasının
geçerli olduğu referans sistemi (Newton un hareketle ilgili ilk yasası).)
*instantaneous speed (The limiting value of the average speed as the time
interval becomes infinitesimally small. The magnitude of the velocity.)
*insulator-izolatör (Elektrik yüklerinin hareketini engelleyen veya ısı
enerjisinin yayılamadağı zayıf iletkenler veya yalıtkanlar. Seramikler iyi
bir izolatördür.)
*interference-girişim (dalgaların üstüste gelmesi.)
*intermediate vector bosons- (The exchange particles of the weak nuclear
interaction: the W +, W -, and Z0 particles.)
*internal energy-iç enerji (Bir nesnenin toplam mikroskobik enerjisisi. Bu
enerji atom ve moleküllerin ötelenmelerinlerinden, dönmelerinden, titreşim
yapmalarından ve moleküler bağlarda saklanan enerjilerden oluşur.)
*inverse proportionality (A relationship in which a quantity is related to
the reciprocal of a second quantity.)
*inverse-square (A relationship in which a quantity is related to the
reciprocal of the square of a second quantity. Examples include the force
laws for gravity and electricity; the force is proportional to the
inverse-square of the distance.)
*intrinsic magnetization-yapıya has magnetizasyon (Domainler içerisindeki
magnetizasyon.)
*ion (An atom with missing or extra electrons.)
*ionic bonding (The binding together of atoms through the transfer of one or
more electrons from one atom to another.)
*ionization (The removal of one or more electrons from an atom.)
*isotope (An element containing a specific number of neutrons in its nuclei.
Examples are 12 6 C and 14 6 C, carbon atoms with six and eight neutrons,
respectively.)
J-
*joule-Joule (SI birim sisteminde enerji, bir cismin 1 Newton luk kuvvet
altında 1 metrelik hareket etmesi/yerdeğiştirmesi için gerekli olan enerji)
K-
*Kelvin temperature-Kelvin sıcaklığı (Sıcaklığın mutlak sıfırda sıfır olduğu
sıcaklık ölçüsü ve bölmelendirilmesi Celsius ile aynıdır. Mutlak sıcaklık
ölçeği olarak adlandırılır.)
*kilo-kilo (1000 akamını temsil eden ve ön ek olarak kullanılan bir sayı.)
*kilogram-kilogram (Kütlenin SI sistemindeki birimi, 1 litre suyun yaklaşık
olarak kütlesi Dünya üzerinde 1 kilogram 2.2 pound a eşittir.)
*kilowatt-hour-kilowattsaat (Enejinin birimi, 3,600,000 joules. Bir
makinenin 1 saat boyunca 1000 watt lık enerjiyi bir biçiminden diğer biçime
dönüştürülmesi kilowattsaat olarak isimlendirilir.)
*kinetic energ-kinetik enerji (Bir cisminm hareketinden dolayı oluşan
enerji, (1/2)mv2, birimi Joule dur.)
L-
*laser-lazer (Işınımın yayılması esnasında ışığın şiddetinin yükseltilmesi.)
*latent heat (The amount of heat required to melt (or vaporize) 1 gram of a
substance. The same amount of heat is released when 1 gram of the same
substance freezes (or condenses).)
*lepton-lepton (Elektron, muon, tau ve bunlarla ilgili olan notrinolardan
oluşan temel parçacık ailesi.)
*light ray-ışın doğultusu (ışığın hareket ettiği doğrultu, yol.)
*ine of stability-kararlılık çizgisi (kararlı çekideklerin grafiğinde
nötronların protonlara göre çizilmesi sonucu elde edilen çizgisel bağıntı.)
*linear momentum-çizgisel momentum (Bir cismin kütlesinin hızı ile
çarpımından elde edilen vektörel bir nicelik.)
*liquid-sıvı (İçinde bulunduğu kabın şeklini alan bir hacme sahip cisim.)
*liquid crystal-sıvı kristal (Atomlarının yeleşimin geometrik bir
düzenlenimi olan sıvı.)
*longitudinal wave-boyuna dalga (Dalganın içinde bulunduğu ortamın
titreşiminin dalganın yayılma doğrultusu ile aynı doğrultuda olması.)
M-
*macroscopic-makroskopik (Kütle, boyut ve sıcaklık gibi özellikleri dikkate
değer nicelikler.)
*magnetic field-magnetik alan (Bir pusula veya benzeri bir cihazın
iğnelerini döndürebilecek, etkiye sahip magnetik nesnelerin kapladığı uzay.
Alan güney kutbundan kuzey kutbuna doğrudur.)
*magnetic monopole-magnetik tekkutup (Hipotez olarak kabul edilen magnetik
tek kutup.)
*magnetic pole-magnetik kutup (Elektrik yüklerinde olduğu gibi bir magnetik
kutuplarından herbiri.)
*magnitude-genlik (Bir vektörel niceliğin büyüklüğü. Sürat vektörel nicelik
hızın genliğidir.)
*mass-kütle (Eylemsizlik kütlesine, yerçekim kütlesine, kritik kütleye ve
kütle merkezine bakınız.)
*matter-wave amplitude-madde-dalga genliği (Atomik ve alt atomların
parçacıklarına Schrödinger denkleminin dalga çözümü. Madde-dalga karesi
parçacığın karesi parçacığın bulunmasının olasılığını verir.)
*mechanical energy-mekanik enerji (Yerçekim ve elastik potansiyel enerjiler
gibi kinetik ve potansiyel enerjilerin toplamıdır.)
*meson-mezon (Spinin birimlerini içeren bir çeşit hadronlara ait tüm
sayılar. Bu tür aileler pion, kaon, ve eta yı içerir.)
*metallic bonding-metalik bağlanma (Malzeme içerisindeki atomların bir arada
tutulması için elektronların atomlar tarafından ortak olarak
kullanılmasıdır.)
*meter-metre (SI birim sisteminde uzunluk, 39.37 inche veya 1.094 yard
aeşittir.)
*microscopic-mikroskopik (Atomik hızlar gibi malzemelerin gözle görülemeyen
özellikleri. Properties not visible to the naked eye such as atomic speeds.)
*milli-mili (Binde bir anlamında kullanılan bir önek. 1/1000, 10-3 şeklinde
yazılabilir. 1 milimetre 10-3 metre dir.)
*mirage-ilüzyon (Bir çeşit optik etkiden oluşan su yüzeyinden veya bir
yüzeyden ışınlarının yansıtılması sonucun oluşan görüntü.)
*moderator-yönlendirici (Bir nükleer reaktör içindeki nötronları yavaşlatmak
için kullanılan malzeme.)
*molecule-molekül (İki veya daha fazla atomdan meydana gelen atomla grubu.)
*momentum-momentum (Genellikle çizgisel momentum için kullanılır. Açısal
momentum, çizgisel momentum ve momentum korunumuna bakınız.)
*muon-müon (Ağır elektron için kullanılan bir çeşit lepton.)
*myopia-miyop (Yakını görememezlik. Cisimlerin görüntülerin retinanın ön
kısmında oluşmasıdır.)
N-
*Newton's first law-Newton un birinci yasası (Bir cisme etki eden
kuvvetlerin toplamı sıfır ise cisim sabit hızla hareklet ediyorsa sabit hızl
hareketine devam eder veya hareketsiz ise bulunduğu yerde kalır.)
*Newton's second law-Newton un ikinci yasası (Fnet = m a; bir cisme eden net
kuvvet cismin kütlesi ve ivmesinin çarpımına eşittir.)
*Newton's third law-Newton un üçüncü yasası (Bir cisme etki eden bir kuvvet
varsa cisim tarafından etki eden kuvvete aynı büyüklükte ve ters yönde bir
etki kuvveti ortaya çıkar.)
*neutrino-nötrino (Nötrol lepton; yüklü leptonlardan herbiri ((elektron,
müon, ve tau).)
*neutron-nötron (Çekirdekteki yüksüz parçacık. Elementer parçacıklar
ailesinin baryon ve hadron üyesi.)
*newton-newton (SI birim sistemindeki kuvvetin birimi. 1 kg lık kütlenin 1
m/s2 ivmeyle hareket ettirmesi gereken kuvvet 1 newton dur.)
*node-nod (Duran dalganın konumlarından her biri veya dalgaların etkileşmesi
sonucunda hareketsizliğin ortaya çıkması ve genliğin sıfır olması.)
*noninertial reference system-Eylemli gözlem çerçeve (Eylemsizlik
yasalarının (Newton un birinci yasası) geçerli olmadığı ivmeli hareket eden
gözlem çerçevesi.)
normal-dik (bir yüzeye veya eğriye dik olan doğrultu.)
*nucleon-nükleon (Poton veya nötronlardan her biri.)
*nucleus-çekirdek (proton ve nötronların bulunduğu atomun merkezi.)
O-
*Ohm's law-Ohm yasası (Bir nesnenin elektrik akımı The resistance of an
object is equal to the voltage across it divided by the current through it.)
*ohm - The SI unit of electrical resistance. A current of 1 ampere flows
through a resistance of 1 ohm under 1 volt of potential difference.
*optic axis (A line passing through the center of a curved mirror and the
center of the sphere from which the mirror is made. A line passing through a
lens and both focal points.)
*ordered system - (A system with an arrangement belonging to a group with
the smallest number (possibly one) of equivalent arrangements.)
*oscillation - (A vibration about an equilibrium position or shape.)
P-
*pair production - (The conversion of energy into matter in which a particle
and its antiparticle are produced. This usually refers to the production of
a electron and a positron). (antielectron)
*parallel circuit - (An arrangement of resistances (or batteries) on
side-by-side pathways between two points.)
*parent nucleus - (A nucleus that decays into a daughter nucleus.)
*particle accelerator - (A device for accelerating charged particles to high
velocities.)
*penumbra - (The transition region between the darkest shadow and full
brightness. Only part of the light from the source reaches this region.)
*period - (The shortest length of time it takes a periodic motion to repeat.
It is equal to the inverse of the frequency.)
*periodic wave - (A wave in which all the pulses have the same size and
shape. The wave pattern repeats itself over a distance of 1 wavelength and
over a time of 1 period.)
*phosphorescence - (The property of a material whereby it continues to emit
visible light after it has been illuminated by ultraviolet light.)
*photoelectric effect - (The ejection of electrons from metallic surfaces by
illuminating light.)
*photon - A particle of light. (The energy of a photon is given by the
relationship E = hf, where f is the frequency of the light and h is Planck's
constant. The exchange particle for the electromagnetic interaction.)
*pion - (The least massive meson. The pion has three charge states: + 1, 0,
and - 1.)
*plasma - (The fourth state of matter in which one or more electrons have
been stripped from the atoms forming an ion gas.)
*polarized - (A property of a transverse wave when its vibrations are all in
a single plane.)
*polymer - (A material produced by linking carbon-hydrogen molecules to form
very long macromolecules.)
*positron - (The antiparticle of the electron.)
*pound - (The unit of force in the British system. The weight of 0.454
kilogram on Earth.)
*power - (The rate at which energy is converted from one form to another.
Measured in joules per second, or watts.)
*powers-of-ten notation (A method of writing numbers in which a number
between 1 and 10 is multiplied or divided by 10 raised to a power.)
*pressure - (The force per unit area of surface. Measured in newtons per
square meter, or pascals.)
*projectile motion - (A type of motion that occurs near the surface of the
Earth when the only force acting on the object is that of gravity.)
*proton - (The positively charged nucleon in nuclei. A member of the baryon
and hadron families of elementary particles.)
Q-
*quantum (pl., quanta)-kuantum (Aynı özellik taşıyan en küçük bir grup. Buna
bağlı olarak proton yükü kuantumlanmış yük olarak kabul edilir.)
*quantum mechanics-kuantum mekaniği (Atomik veya alt atomik düzeydeki
parçacıkların davranış kuralları.)
*quantum number-kuantum sayısı (Kuantumlanmış niceliklerin özelliklerini
belirleyen rakamlardır. Buna bağlı olarak, bir elektronun atom içindeki
açısal momentumu bi kuantum sayısı ile tanımlanabilir.)
*quark-kuark (Hadronların bileşimi. Kuarklar altı çeşittir ve herbirini üç
rengi vardır. Üç kuark baryonları oluştururken bir kuark ve antikuark
mezonları oluşturur.)
R-
*rad-rad (Alınan veya soğurulan dozla ilgili birim. Bir rad, bir malzemenin
kilogramında 1U100 joule enerji bulundurur.)
*radiation-ışınım (Enerjinin elektromagnetik dalgalarla taşınmasıdır.
Parçacıklar elektromagnetik dalglar yayarak yok olurlar.)
*real image-gerçek görüntü (Işığın birleşimi ile meydana gelen görüntü.)
*reference system-referans sistemi (Birbirine göre hareket etmeyen
nesnelerin oluşturduğu ve böylece diğer nesnelerin hareketlerinin kolayca
takip edilebildiği bir sistem. Eylemsiz ve eylemli refereans sistemlerine
bakınız.)
*reflecting telescope-yansıtmalı teleskop (Objektif olarak aynaların
kullanıldığı teleskoplar)
S-
*saturation-doyum (Magnetik bir malzemenin magnetizasyonun artık değişmediği
bölge.)
*second postulate of special relativity-özel göreliliğin ikinci postülası
(Boşlukta ışığın hızı, kaynağın veya gözlemcinin bulunduğu çerçeveden
bağımsız olarak değişmezdir.)
*series circuit-seri devre (Dirençlerin (veya güç kaynaklarının) bir
uçlarının diğer elemanın bir ucuna bağlanması ile oluşturulan ve içinden tek
akım geçen devredir.)
*shell (A collection of electrons in an atom that have approximately the
same energy.)
*shock wave (The characteristic cone-shaped wave front that is produced
whenever an object travels faster than the speed of the waves in the
surrounding medium.)
*short circuit (A pathway in an electric circuit that has very little
resistance.)
*sliding friction-kayma sürtünmesi (Göreli harekette birbirine temas eden
yüzeyler arasında sürtünme kuvveti.)
*solid-katı (Şekli ve hacmi olan maddelere bu ad verilir.)
*sonar-sonar (Su içerisindeki ses dalgaları.)
*spacetime-uzay zamanı (Uzay ve zaman arasındaki bağıntının kurulduğu zaman
ve üç boyutlu koordinat sisteminin oluşturduğu sistem.)
*special theory of relativity-Göeliliğin özel teorisi (Hızın çok büyük
değerlerinde Newton mekaniğinin yerine kulanılan zaman ve yer kavramlarının
birlikte kullanıldığı bir teori.)
*specific heat-öz ısı (1 gram malzemenin sıcaklığını 1 derece artırmak için
gerekli olan ısı.)
*spherical aberration-küresel bozulma (Bir lensteki yüzey üzerindeki bozulma
veya küresel aynaların küresellikten sapması.)
*spring constant-halka sabiti (Birim uzunluğundaki halkaları birarada tutan
kuvvet. Metre başına Newton olarak birimlendirilir.)
*stable equilibrium-kararlı denge (Bir cismin denge konumundan veya
pozisyonundan saptırıldığınmda tekrar denge konumuna dönmek istemesidir.)
*standing wave-duran dalga (Birbirine karşı hareket eden fekansları ve
genlikleri aynı olan iki dalganın yaptığı girişim olayıdır. Sonuç dalgası
nodal ve antinodal bölgeler olarak sınıflandırılır.)
*static friction-statik sürtünme (Durgun yüzeyle arasında oluşan sürtünme
kuvveti.)
*stimulated emission-eşdeğer salınım (Atoma gelen bir foton yüzünden atomun
foton salması olayıdır. Geln fotonun enerjisi ile çıkan fotonun enejisi
aynıdır.)
*strange-acayip (Üçüncü kuark çeşidi.)
*strange particle-acayip parçacık (Acaiplik değei sıfırdan farklı olan
parçacıklar için kullnılır. Kuark modelinde bir veya birden fazla kuarkın
acayiplik kuantum sayısına sahip olması durumudur.)
*strong force-baskın kuvvet (Çekirdeklerin içinde bulunan nükleonları
birarada tutan kuvvet.)
*subcritical-kritikaltı (Her parçalanma sonucunda ortalama birden az
nötronun ortaya çıkması olayıdır.)
*supercritical-süperkritik (Zincirleme reaksiyon sonucunda birden fazla
nötronun çıkması ile reaksiyonun artarak devam etmesi. Atom bombasının
patlaması iyi bir örnektir.)
*superposition-süperpozisyon (İki veya daha fazla dalganın uzayda bir yerde
üstüste gelmesi olayıdır.)
T-
*terminal speed (The speed obtained in free fall when the upward force of
air resistance is equal to the downward force of gravity.)
*tesla (The SI unit of magnetic field.)
*thermal energy - ısı enerjisi
*Internal energy -iç enerji
*thermal equilibrium (A condition in which there is no net flow of thermal
energy between two objects. This occurs when the two objects obtain the same
temperature.)
*thermal expansion (The expansion of a material when heated.)
*thermodynamics-termodinamik (Fiziğin, ısı ve diğer enerjiler arasındaki
ilişkisini inceleyen dalıdır.)
*thermodynamics, first law of-termodinamiğin birinci yasası (Bir sistemin iç
enerjisi, sisteme aktarılan ısı artı sistem üzerine yapılan iş ile
artırılabilir.)
*thermodynamics, second law of-termodinamiğin ikinci yasası (Üç özdeş form
vardır : (1) Çevresine ısı yaymayan ve mekanik iş ile çalışan bir ısı
makinesi yapılamaz. (2) Düşük sıcaklıktan daha yüksek sıcaklığa ısı
transferi yaparak elde edilen soğutucular ancak mekanik iş kullanılarak
yapılabilir. (3) Bir sistemin entropisi daima artma eğilimindedir.)
*thermodynamics, third law of-termodinamiğin üçüncü yasası (Mutlak sıfıra
deneysel olarak yaklaşılabilir fakat ulaşılamaz.)
*thermodynamics, zeroth law of-termodinamiğin sıfırıncı yasası (A ve B
nesneleri C nesnesi ile termodinamik dengede ise A ve B kendi başlarına da
termodinamik dengededir. )
*top-üst
*Taltıncı kuark çeşidir.
*torque-moment (Kuvvetin döndürücü etkisi. Kuvvetle yarıçapın (etrafında
dönmenin olduğu noktaya olan uzaklık) çarpımıdır. Sıfırdan farklı bir moment
(net moment) bir cismin açısal momentumunu değiştirir.)
*total internal reflection-toplam iç yansıma (Kırılma indisi yüksek olan bir
ortamdan kırılma indisi küçük ortama geçen dalganın kritik açının hemen
altındaki açılarda yansımalar yapmasıdır.)
*translational-dönüştürülebilir (Dönme doğulusunun değiştirilmesi
durumudur.)
*transverse wave-yansıyan dalga (Bir ortam içinde titreşen dalganın
titreşimlerinin bu ortam içindeki ilerleme doğrultularına dik olma
durumudur.)
*trough-yarık (bozulan dalganın içinde oluşan vadi.)
U-
*umbra-umbra (Işık kaynağının ulaşamadığı bir gölgenin en karanlık kısmı.)
*uncertainty principle-belisizlik ilkesi (Bir cismin, aynı doğultuda olan
konumunun ve momentumunun (skaler) çarpımları Planck sabitinden daima
büyüktür. Dpx Dx >= h. Belirsizlik ilkesi eneji ve zamana da uygulanabilir.)
*universal gravitation, law of-evrensel çekim yasası (F = G*M1*M2/ r2,
denklemdeki F evrendeki bir cisme etki eden kuvvet, G evrensel çekim sabiti,
M1 ve M2 etkileşen kütleleri, r ise kütle merkezleri arasındaki uzaklığı
göstermektedir.)
*unstable equilibrium-kararsız denge durumu (Denge konumu civarında sebest
bırakıldığında denge konumundan uzaklaşılma olaydır.)
V-
*van der Waals bonding-van de Waals bağı (Atom veya molküller arasındaki
elektrik etkileşmelerinden otaya çıkan zayıf bağlanma.)
*vector-vektör (Büyüklüğü ve doğrultusu olan bir nicelik.)
*velocity-hız (Bir cismin süratinni ve yönünü belli eden vektörel bir
nicelik.)
*vibration-titeşim (Denge konumu veya şekli etrafında hareket etme.)
*virtual image-sanal görüntü (Görüntüden bulunduğu yerden gelen ışık ile
oluşan görüntü.)
*viscosity-akışkanlık (Sıvı içerisindeki sütünme.)
*volt-volt (SI sisteminde elektriksel potansiyelin birimi. 1 volt luk
gerilim, 1 ohmluk direnç üzerinden 1 ampelik akımın geçmesini sağlar.)
W-
*watt-watt (Gücün SI sistemindeki birimi, 1 Joule/watt The SI unit of power,
1 joule per second.)
*wave-dalga (Enerjinin bir aracı malzeme olmadan bir yerden başka bir yere
aktarılması.)
*wavelength-dalgaboyu (Peiyodik bir dalganın tekrarlanan en kısa
uzunluğudur. Bu dalganın bir tepesinden diğe tepesine olan uzaklıktır.)
*weak force-zayıf kuvvet (Beta sönümüne neden olan kuvvet. Bu kuvvet W ve Z0
parçacıkları arasındaki değişimden kaynaklanır. Lepton ve hadronların hepsi
bu tür kuvvetler etkileşirler.)
*weight-ağırlık (Bir referans sistemine göre durgun olan nesneye etki eden
kuvvet. Bazı eylemsiz sistemler için bir nesneyi çeken çekici kuvvet. W =
mg.)
*work-iş (Bir cismi bir yerden başka bir yere hareket ettiren kuvvetin
harcadığı enerji. Enerji birimindedir. Joule olarak tanımlanır.)
X-
*X ray-X-ışını (Yüksek enerjili fotonlar, katot ışınlarından türetilebilir
veya atomlardaki elektronların üst enerji seviyelerinden daha alt enerji
seviyelerine düşmesinden elde edilebilir. X-ışınlarının frekansı mor ötesi
ve gamma ışınları arasındadır.)
Y-
"Y" ile başlayan terim yok. Z-"Z" ile başlayan terim yok.
-.-.-.- |