Kart ve Slot Çeşitleri
Kartlar çalışma ihtiyaçlarına göre farklı soketlere takılırlar. Bu slotlar ISA, PCI, AGP, AMR gibi çeşitlere ayrılırlar. Örneğin; en son teknoloji ekran kartları, en yüksek hızdaki slot olan AGP slot takılmak zorundadır. Yoksa performanslarını gösteremezler. Bu yüzden AGP slota takılacak şekilde üretilirler ve başka bir slota takmamız mümkün olmaz.

Slotları Nasıl Ayırt Ederiz?
1- Boyutları : Slotların büyüklükleri birbirlerinden fakrklıdır. Kartlar arası büyüklük ilişkisini yazacak olursak
ISA > PCI > AGP > AMR
şeklindedir.
2 - Renkleri : Slotlar birbirlerinden farklı ve standart renklere sahiptirler (renkler standart dışına çıkıyor olabilir :( ). AGP ve AMR slotlar kahverengi, PCI slotlar beyaz, ISA slotlar ise siyah renktedirler.

3 - Yerleri : Slotlar genelde aynı sıra içerisinde bulunurlar. AGP slot en üstte, PCI slotlar bir altta, ISA slotlar en altta, AMR slot duruma göre en altta veya en üstte bulunur. Genelde en alttadır.
4 - Şekilleri : Slotlar birbirlerinden farklı şekillerde bulunurlar. ISA lar iki uzun bölümlerden, PCI lar sol uzun ve sağ kısa bölümlerden, AGP duruma göre ya tek yada sol kısa sağ uzun bölümlerden oluşur. AMR ler zaten hepsinden küçük boydadırlar.

Kart Montajında Dikkat Edilmesi Gerekenler:
1 - Bilgisayar kartları elektronik malzemelerden oluşan cihazlardır. Her kart elektrik enerjisinden direk olarak etkilenir. Bu yüzden kartlar statik enerjiden de direk olarak etkilenmektedirler. İnsan vücudunda birikmiş olarak bulunan enerji; entegre, transistör, mosfet gibi elektronik cihazları tamamen kullanılmaz hale getirebilirler. 1cm² karede 15000 mosfet bulunabilceğine göre 1 dokunma ile verebileceğimiz zarar düşünülemez bile. Elektronik malzemeleri kullanma ve monte etme amaçlı şaseleme bilezikleri bulunmaktadır. (Aslında bu kadar da abartıya alınacak bir konu değil ama..). Bu bilezikler ile üzerimizdeki statik enerji toprağa verilmekte bu sayede cihazın etkilenmesi engellenmektedir. En azından bilgisayar malzemeleri ile uğraşmadan önce 5-10 saniye toprak ile ilişkisi olan bir metale dokunulup üzerimizdeki statik enerjiyi boşaltmamızda yarar var.
2 - Bilgisayar montajında veya yeni kart ekleme durumunda bilgisayardan enerjinin tamamen kesilmesi çok önemlidir. Enerji kablosunu çıkarmak bilgisayarı powerdan kapatmakmaktan her zaman iyidir. Sonuçta tehlikeye attığınız malzemeler bir fişi çekme zahmetinden daha değerli.
3 - Kartların vidalandıkları ve monte esnasındaki diğer metal malzemeler ile temas eden yüzeylerinin çizilmesi olasıdır. Kimi zaman bir ekran kartının en ucundaki bir malzeme bir harddiske veya başka bir cihaza gelmesi durumunda, kart üzerindeki malzemeler hasar görebilir ve kart kullanılmaz hale dönüşebilir.
4 - Temiz ortam her zaman iyidir. Hem daha rahat çaılmanız, hem de monte esnasında kısa devre yapabilecek su, metal parçalar gibi, manyetik alan oluşturabilecek diğer eşyalar gibi etkenler kartların zarar görmesine neden olabilir.
5 -Manyetik alan her zaman elektronik cihazlara etki etmiştir. Manyetik alana maruz kalan metal eğer içeriğinde çelik gibi manyetik alan taşıyabilen bir yapıya sahip ise mıknatıslık özelliği kazanıp üzerine aldığı manyetik alanı diğer malzemeleri bozabilecek ortamlara taşıyabilir. Özellikler harddiskler en ufak manyetik alanlardan etkilenebilmektedirler. Tamamen zarar görmeselerde bilgi kayıplarına kesinlikle neden olurlar.
6 - Kart denemelerinde AGP slotun yanındaki PCI slot her zaman sorun çıkartabilir. Bu yüzden mümkün olduğunca AGP slotun yanındaki PCI slot boş bırakılarak denemelerin yapılması, sonuca daha rahat ulaşılmasını sağlayabilir. Madem sorun çıkartıyor neden yapmışlar diyebilirsiniz. Fakat orada bir slot olmazsa diğer slotların sağlam olma ihtimali olmazdı :)).
7 - Bir çok kart, özellikler mainboardlar deneme anında yani yeni montaj edildiklerinde yanarlar. Bunun sebebi "ya bu slotta çalışmza ise diğer slota takmam gerekecek neden vidalayayım ki" düşünce tarzından olmaktadır. Her zaman denenen kartların vidalanması daha sağlıklıdır. Özellikle ekran kartlarında buna dikkat edilmelidir. Çünkü takılan monitör kablosu kartın yerinden oynama ihtimalini arttırır.
8 - Özellikle mainboardu yeni takılan bir bilgisayar çalışma sorunları yapabilir. Çünkü mainboardlar kasaya paralel olarak çok az bir yükseklikte monte edilirler. Bu yüzden kısa devre olanağı diğer kartlardan daha fazladır. İlk takışta emin olmak için mainboardı önce kasa içerisine takmadan direk kasa dışında denemekte yarar vardır.
9 - AGP kartlar PCI slotlara ters olarak takılabilmektedir. Bu yüzden kartı düzgün takıp takmadığımıza dikkat etmemiz önemlidir.

Ses Kartı Monte Edenlerin Dikkatine
Bir ses kartı aldınız, iyi hoş kendiniz monte ettiniz. Fakat CD sürücüye koyduğunuz mp3 cdlerini dinleyebildiğiniz halde, 12-15 şarkılık sanatçı cdleriniz (arkadaş audio cdleri kasdediyor) çalıyormuş gibi gözüküyor ama siz birşey göremiyorsunuz. CD player programınız kendi halinde müzik dinliyor. Peki sorun ne??
Sanırım CD Audio kablosunu takmamışsınız. O ne diyorsanız aşağıdaki resimi inceleyin. Bu kablo ve takılacak yerler hakkında bir resim gözüküyor.

Bu kablonun bir ucu ses kartındaki girişlerden birine (normalde CD Aux girişi olur) takıp, diğer ucunuda CD sürücünüzün ses çıkış ucuna takmanız gerekiyor. Bu çıkış CD sürücünüzün dışarıya bakan kısmındaki kulaklık çıkışı değil, kablolarının takıldığı iç kısımdaki bir bölüm oluyor.

Harddisk ve CD Rom Monte Edenlerin Dikkatine.
Harddiskler çok hassas parçalardır. Bilgisayar üzerinde manyetik alandan en fazla etkilenen ve bozulduğunda en fazla acı veren malzemelerde diyebiliriz.
Harddisk montajında önemli hususlardan biride data ve enerji kablosunun doğru takılmasıdır. Gerçi enerji kablosunu ters takma ihtimaliniz biraz zor olsa da yeni teknolojiden farklı olan sistemlerde harddisk data kablosunun ters takılma olasılığı vardır. Enerji kablosu ve data kablosunun kırmızı işaretli olan uçları birbirine bakacak şekilde harddisk üzerine takılmasına önem göstermelisiniz. Data kablosunun mainboard üzerinde ID0 veya ID1 yazan soketlerden birine takarken kırmızı işaretli tarafın mainboardda işaretli kısma gelmesine de dikkat edilmelidir. Bu işaret ya kalın bir çizgi ile ya da 1 rakamı kullanarak belirlenmiştir. Bazıları 2 rakamını da kullanmaktadır. Aslında önemli olan 1 olan tarafı bulmaktır, yani rakam 1-2-3-4-5 ne olursa olsun kablonun 1 numaralı ucunun ne tarafa geleceğini bulmak önemlidir.

Master Slave Nedir?
Master - Salve, harddisklerde yaşanan en sık sorunlardan biridir. Ya arkadaş senin harddiskle benimkisi uyumsuz bir arada çalışmıyorlar deyip o iki harddiski ayırmaya çalışmayın.

Aslında tek sorun hangisinin bilgisayar mantığında daha önce geleceğinin belirlenmemiş olmasıdır. Her ikiside Master veya Slave olursa elbette bir arada çalışmazlar. Bu CD sürücüler içinde geçerlidir. Bunun için harddisk ve CD sürücü üzerinde master - slave ayarlarının yapıldığı Jumper lar vardır. Bunlar üzerinde değişiklik yapılarak harddiskin Master veya Slave olacağı ayarlanmaktadır. Master Slave den önce gelmektedir. Yani iki harddisk bir araya gelince bilgisayar master olan harddiskin işletim sistemi ile açılır. Bu Jumper ayarlarının belirgin bir standartı yoktur. Ama biz yinede bir örnek teşkil etmesi amacı ile herhangi bir jumper ayarını verdik.

Peki Nasıl Master - Slave ayarlayacağım?
Jumperlar ne olursa olsun harddisk üzerinde jumper ayarlarına göre bir tablo verilmiştir. Bu tabloda hangi Jumper konumunda hangi harddisk durumunun olacağı gözükmektedir. Eğer bu tabloya ulaşamazsanız tek çareniz ya şundadır ya bunda. Bir ip ucu vereyim çok sıkışırsanız harddiski slave yapmak için tüm jumperları sökün. Bu durum çoğu harddisk için geçerlidir ve genelde harddiskin sol kısmındaki iki tele bir jumper takılınca harddisk master olur.

İşlemci Monte Edenlerin Dikkatine
İşlemciler Slot ve Soket olmak üzere, monte edilme şekline göre ikiye ayrılırlar. Slot olanları ekran kartı, ses kartı gibi diklemesine mainboardun üzerine monte edilirler. Soket olanları ise direk karta yapışacak şekilde monte edilirler.

Soket İşlemciler Hakkında
Soket işlemcilerin monte edildikleri soketlerde bir kilit bulunmaktadır. bu kilit monte edilen işlemci bacaklarının soket içerisindeki metallere tam olarak temas etmesini ve işlemcinin soket den ayrılmasını engellemek amacı ile takılmıştır. İşlemci takılmadan önce bu kilit açlmalı ve işlemci takıldıktan sonra tam olarak kapatılmalıdır. Aksi takdirde işlemci yerine tam oturmayabilir ve bilgisayarın çalışmasında aksaklıklar olur. Hatta işlemci ve mainboard zarar görebilir.
Soket işlemcilerin sokete takılma şekli vardır. Zaten işlemciyi yanlış takma ihtimaliniz yeni teknolojide imkansız hale gelmiştir. Tabi yine de ters takmaya ısrar etmemeniz için söyleyeyim işlemcinin bir tarafındaki bacaklar eksiktir. Sakın işlemciyi satan tarafından aldatıldığınızı düşünmeyin dikkat ederseniz sokette de aynı kesimin deliklerinin eksik olduğunu fark edersiniz.Sanırım aynı aldatmacayı size mainboardu satan firma da yapmış. Aslında işlemciyi sokete uyacak şekilde takmanız ile bütün sorun çözülecektir. Soğutucuyu takmak için ilk başta biraz uğraşacaksınız. Tek püf noktası eğer varsa soğutucu kelepçelerinin bir tarafında ekstradan bir delik olmasıdır. Bu kısma tornavidayı takıp işinizi kolay hale getirebilirsiniz. Eğer o kelepçenin hayatta o çeltiklere takılmayacağına inanıyorsanız doğru yoldasınız demektir. Sadece mainboardu çizmemeye özen göstererek biraz zorlamalısınız.

Slot İşlemciler Hakkında
Slot işlemciler kadar sinir olduğum bir işlemci yoktur (Zaten bir slot bir de soket değil miydi bunlar?). Slot işlemcilerde, işlemci yuvaya sanki bir ekran kartıymış gibi takılır. Tabi işlemci slotuna (yani ekran kartı slotuna takmaya çalışmayın demek istiyorum). daha sonra yandaki ayaklıkları işlemciden uzaklaştıracak şekilde yanlara çekip, işlemciyi sıkıştırmanız gerekiyor.

 

İşlemci Fanları Hakkında
İşlemci fanını bir şekilde monte etmeyi başardınız. Şimdi üzerindeki fanın çalışması içim bir şeyler yapmak istiyorsunuz. %70 ihtimal board üzerinde CPUFAN yazan bir kısma işlemci kablosunu takmalısınız. Eğer fanınız biraz eski ise fan kablolarını enerji kablosundaki siyah-sarı veya siyah-kırmızı arasına bağlamanız gerekmektedir.