|
KİTAP ADI ANADOLU NOTLARI
KİTABIN YAZARI REŞAT NURİ GÜNTEKİN
1. KİTABIN KONUSU : Bir Anadolu gezisindeki yaşanan olaylar.
2. KİTABIN ÖZETİ : Kitap birçok kısa notlardan oluştuğu için
içinde birçok olaylar vardır. Bunlardan birkaçını sizlere
anlatmak ve özetlemek istiyorum. “Trende” adlı notunda trene
bindiği andaki hissettiklerini yazıyor. Trende en büyük zevk
vagonda bir yolcunun olmamasıdır. Bu yüzden her duruşta gelen
yolcuya ! “Burada biri var. Kantine gitti. Şimdi gelir” diyerek
onun gitmesini bekliyordu. Bazen de uğurlamaya gelenleri yanına
oturtturmak ve tren hareket edinceye kadar bekleyip daha sonra
salıvermektir.
Yazarın kullandığı en büyük taktik hasta numarasıdır. Yüzüne bir
tülbent bağlayıp, parmağıyla gözünün etrafına bir parça sigara
külü bulaştırıvermiş. Daha olmazsa “vallahi bilmem birader,
bizim dayı yılancıktan öldü. Bize de mi geçti nedir ?” diye
konuşuverir. Herifi koydunsa bul....
Şoför notunda da kamyoncunun bir yol boyunca karşılaştığı tuhaf
olayları anlatmaktadır. Yazarın en ilgisini çektiği olay yolda
süregelen tel olayıdır. Her arabada tel vardır fakat yolda aracı
bozulduğunda araç durup beklerken, yayına gelen kamyoncu ona
tereddüt etmeden telini verir. Az ileride kendi aracıda
bozulduğunda teli verdiğine pişman olur. Yazarın titiz ve seçici
olması yazdığı notlardan da belli oluyor. Yatak çarşafları adlı
notunda yazar, yatak çarşaflarına dikkat ediyor. Hiçbir zaman
kendi gözüyle görmediği çarşaf değişimi için görevliye başvurur
ve bizzat değiştirir. Ama bu onun için yine yeterli değildir.
İçinde “ya diğer yataktan çıkartıp getirmişse” diye bir ukte
kalmıştır.
Su onun için en önemli varlıktır. Yanında ihtiyatte mutlak bir
su bulunmaktadır. Su bulunmazsa gidip maden suyu alıp onunla
idare edermiş.
“Yolda Hastalık” notunda ise, geçirdiği hastalığı kendi kendine
geçirmeye çalışıyor. Bilgili olmasına rağmen rezil olmamak için
otele çekilip terlemek suretiyle hastalığından kurtulmaya
çalışmaktadır.
Tulüyat Tiyatrolarda yazarın kitabında 3 bölümde yer almaktadır.
Onun için tiyatronun kültür ve gelişme bakımından önemi
büyüktür. Fakat, köylere gelen tiyatrocular ve özellikle
bayanların giyiniş tarzı köylü erkekleri kışkırtıyor ve köyle
fitne yarattığı için genellikle tiyatrocular kovuluyordu. Onun
için otelde yalnız olarak yatmak huzur ve güvence vermektedir.
Fakat, son anda gelen davetsiz misafir onun rahatını bozar ve
hiç tanımadığı kişiyle yatmanın verdiği tedirginlik onu rahatsız
etmektedir.
Fare adlı notunda da paranın ne denli önemli olduğunu ve onun
için şantaj bile yapıldığını belirtmektedir.
Son notu olan “Bir dost Tenkidine Cevap” adlı notunda da
dostunun birinci kitaptaki eleştirilerine cevap veriyorlardı.
Dostu, ona bu hatıra türü notlarını roman metoduna kaçmış
olduğunu belirtmiştir.
3. KİTABIN ANA FİKRİ : Kısa olaylardan oluşan bu kitap ; Anadolu
güzellilerini, yöre halkının yaşam tarzlarını anlatmakta ve “Çok
gezen çok bilir” atasözünü doğrulamaktadır.
4. KİTAPTAKİ OLAYLARIN VE ŞAHISLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ :
Kitaptaki olaylar, gerçekçi ve mantiki bir tarzdadır. Olaylarda
savunulan bir taraf yoktur.
Yazar olayları kendi çıkarları doğrultusunda yazmış ve kimi
zaman kendinin olaylarını, hastalıklarını ön planda tutmuş ve
tasvirden kaçınmıştır. Roman tarzı yazmasını da kısa notlarda
açıkça belli eder.
Köylüler, uyanık ve akıllı olduklarını tasvir etmiş ve göründüğü
olmalarına rağmen bir takım hırslar-para gibi –onların şantaj
yapmaya kadar götürmüştür.
Kamyoncular, birlik ve beraberliğe düşkün insanlar olarak
tanınmış ve kendi eksikliğini düşünmeden ve görmeden başkalarına
yardım etmeyi kendilerine bir borç bilmiştir.
Ayrıyeten birtakım kişilerin hala hurafelerden kurtulamadığı ve
bu inançlarına devam ettiklerini görmekteyiz.
5. KİTAP HAKKINDA ŞAHSİ GÖRÜŞLER : İki kitaptan oluşan Anadolu
Notları, notlarda ve anılardan oluştuğu için oldukça zevkli ve
sürükleyici bir anlatım içermektedir. Arkadaşlarımın da zevkle
okuyabileceği bir kitap olup, herkese tavsiye ediyorum.
6. KİTABIN YAZARI HAKKINDA KISA BİLGİ :
Reşat Nuri GÜNTEKİN : (1889-1956) İstanbul da doğmuş Edebiyat
Fakültesini bitirmiş Liselerde öğretmenlik ve müdürlükler, Milli
Eğitim Müfttişliği ve Paris Kültür Ataşeliği yapmıştır.
Reşat Nuri GÜNTEKİNİN ESERLERİ :
1. Çalıkuşu Gökyüzü
2. Dudaktan Kalbe Değirmen
3. Akşam Güneşi Yeşil Gece
4. Acımak Olağan İşler
5. Damga Gizli El
6. Kızılcık Dalları Harabelerin Çiçeği
7. Eski Hastalık Sönmemiş Yıldızlar
8. Makineler Tekkesi Tanrı Misafiri
9. Yaprak Dökümü Kan Davası
10. Ateş Gecesi Kavaklı Yeller
11. Bir Kadın Düşman Leyla ile Mecnun
Son Sığınak
PİYESLERİ :
Hançer Balıkesir Muhasebesi
Hülleci Tanrı Dağı Ziyafeti
Çalıkuşu (N.Cumalı) Eski Şarkı
Bir Köy Öğretmeni Yaprak Dökümü |