ORTAÖĞRETİM KURUMLARI ÖĞRENCİ SEÇME VE YERLEŞTİRME SINAVI (OKS ) ÖĞRENCİLERDE NELERİ BELİRLEMEYİ AMAÇLAMAKTADIR ?

Konu alanı ne olursa olsun söz konusu test sınavında verilen bilgileri

a- Kullanabilme

b- Yorumlayabilme

c- Genelleyebilme

d- Yordamyabilme

e- Öğelerine ayırt edebilme

f- Öğeler arası ilişki kurabilme

g- Değerlendirme

gibi üst düzey zihinsel süreçleri yoklamayı amaçlamaktadır. Daha ayrıntılı irdeleyecek olursak konu alanı ne olursa olsun sorularda genel olarak aşağıda verilen örnek zihinsel süreçler değerlendirilmektedir.

1- Verilen bilgi bütününde kullanılan kavram,grafik,tablo ve ilkelerden çıkarımlar yapma

2- Yazılı olarak ya da şekil,grafik,tablo halinde verilen bilgi örüntüsünün öğeleri arasında ilişki kurarak bir sonuca varma

3- Yazılı metni okuyup anlama,genelleme yapma

4- Verilen bir problem durumundaki öğeleri ayırt etme,öğeler arasında ilişki kurma,ilişkileri kullanarak bir sonuca ulaşma.

5- Verilen problemi,yazılı metni,şekil,grafik ya da tabloyu belli ölçülere göre değerlendirme

6- Temel kavram ve ilkeleri kullanarak günlük yaşamdaki gözlemleri açıklama,benzer örnekler verme,olayları anlama,problemleri çözme

ORTAÖĞRETİM KURUMLARI ÖĞRENCİ SEÇME VE YERLEŞTİRME SINAVI (OKS ) ÖĞRENCİLERDE NELERİ BELİRLEMEYİ AMAÇLAMAMAKTADIR ?

1- Temel eğitim müfredatı hedef ve davranışlarını test kapsamında aynen ağırlıklandırıp,örneklemeyi

2- Ezbere dayalı bilgi,kavram,kural ve ilkeleri.

3- Algomitrik düşünme süreçlerini ve problem çözme alışkanlıklarını

4- Formül ve standart çözüm yollarını kullanabilmeyi

5- Ders kitapları ya da diğer ilgili kaynaklardaki bilgileri aynen hatırlamayı ve tekrar etmeyi gerektirecek soru formatı içerisinde öğrencinin ezberlediği bilgileri

6- Öğrencilerin daha önce alıştırmalarla ezberlemiş olduğu bilgiyi

TÜRKÇE TESTİ

Türkçe testinde yer alan sorular,öğrencilerin ezber bilgiden uzak,dilin basit bir iletişim aracı olmaktan öte birçok işlevini işleyen,dil-düşünce arasındaki birbirini üreten ve çoğaltan ilişkiyi gösteren,anlama,algılama,ilişki kurma,sorgulama,edinilen bilgiyle yeni düşünceleri birleştirebilme ve çözüme götürmeye yönelik karar verebilme,konuyla ilgili değerlendirme yapabilme becerisiyle,sözcüklerin anlam farklılıkları,cümleye kattığı anlam farklılıklarını tanıyabilme özelliklerini sözcük, cümle, parça (metin),dilbilgisi yapıları içerisinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Soru Türleri

1- Sözcüğün anlam ayrımlarını,kullanıldığı yer ve amaca göre ayırt edebilme.

2- Kavramı tanıyabilme,ayırt edebilme ve cümlelerde anlatılanları anlayıp değerlendirme

3- Okuduğunu anlama,algılama,ilişki kurma,karar verip çözümleyebilme

4- Dilbilgisiyle ilgili,edindiği bilgileri sorgulayıp,kullanıp çözebilme ve karar verebilme

5- Herhangi bir ek ya da sözcüğün cümledeki işlevini,kullanım yerine ve biçimine göre anlam ayrımlarını ayırt edebilme,noktalama imlerinin görev ve önemini bilip kullanabilme yeteneklerini ölçer.

SOSYAL BİLGİLER TESTİ

Soruların ölçmeyi amaçladığı temel zihinsel beceriler,grafik,şekil,harita ya da bir duruma dayanarak yorum yapma,örnek verme,kestirimlerde bulunma gibi kavrama,verilen bilgileri yeni durumlarda kullanma,sorunların çözümünü ve izleyen doğru yolları bulma gibi uygulama,verilen bir bilgi bütününü parçalarına ayırma,parçalar arasındaki ilişkileri görebilme ve ilişkilerin dayandığı temel ve kuralları fark edebilme gibi analiz olarak belirlenmiştir.

Soru Türleri

1-Verilen bir görüşe destek sağlayan durumu bulma

2- Verilen bir duruma yol açan nedeni ya da etkeni bulma

3- Bilginin bütününün (grafik) parçaları arasındaki ilişkileri bulma

4- Verilen bir dizi gözlemden ulaşılabilecek sonucu bulma

5-Yapılmış bir işin söylenmiş bir sözün alınmış bir kararın vb. nin amacını bulma

6- Verilen bir duruma yol açan ( neden olan ) etkeni bulma yeteneklerini ölçer.

FEN BİLGİSİ TESTİ

Öğrencinin,verilen bilgi bütünündeki temel kavramları anlayıp anlamadığı genel yorum yapma,yordama,formattan diğerine çevirme süreçleri dikkate alınarak belirlenmeye çalışılmaktadır. Problem çözme becerisi açısından öğrencinin verilen problem durumunda temel kavram ve ilkeleri kullanarak problemin çözümünü bulma ya da çözüm önerisi geliştirme becerisini göstermesi istenmektedir. Burada söz konusu olan sayısal olmaktan çok,deney yapma aşamasında ya da günlük hayatta karşılaşılabilecek problemlerin çözümüdür. Fen bilgisinde asıl önemli olan öğrencinin gözlem yapma,araştırma problemi,hipotez önerme,deney kurgulama gibi bilimsel yöntem sürecine ilişkin becerileri kazanmış olmasıdır. Bu nedenle soruların bir bölümü bu süreçlere yönelik hazırlanmaktadır.

Soru Türleri

1- Fen bilgisi temel kavramlarını kullanarak alışılagelmedik bir problemi çözme

2- Verilen bir deney durumunu değerlendirme,deneysel çalışmada değişkenleri kontrol edebilme.

3- Bir deney düzeneğinde test edilen hipotez belirleme

4- Verilen bilgileri kullanarak bir gözlemin sonucunu açıklama

5- Grafikteki bilgileri kullanarak verilen bir durumu açıklama yeteneklerini ölçer.

MATEMATİK TESTİ

Sorular öğrencinin ezberleyerek çözebileceği algoritmik hesaplama davranışlarından çok,matematiksel kavram,ilke ve genellemeleri,bir formattan diğerine dönüştürme,öğelerini ayırt edebilme,elemanlar arasındaki ilişki kurabilme gibi “kavrama” becerilerini yoklamaktır. Alışılagelmedik ve günlük yaşamla ilişkilendirilen durumları yoklayan problemlerin çözümü için gerekli “uygulama” becerilerini,verilen analiz edebilme,bilgi kümeleri arasındaki ilişkiyi kurgulama,kalıplar,eşitlikler,benzerlikler ve simetrileri ayırt etme gibi durumlarla yoklamaktadır. Ayrıca,matematiksel ilişkileri keşfetme,ispat yapabilme,genellemeleri doğrulama gibi verilen bir durumu değerlendirmek için gerekli “analiz” becerileri de bu testte kapsanmaktadır.

Soru Türleri

1- Verilen bir çözüme uyan problemi belirleme

2- Çözümü verilen bir problemi irdeleyerek çözümde eksik bırakılan bir aşamayı bulma.

3- Grafik yorumlama,verilen problemin çözümü için verileri grafikten elde etme.

4- Verilen bir problemi irdeleyerek,verilen problemin çözümü için yeterli olup olmadığını belirleme

5- Kümlerde şema ile verilen bilgileri yorumlama

6- Verilen şekiller arasında ilişki kurabilme yeteneklerini ölçer.

SONUÇ:

OKÖSYS sınavı öğrencilerin müfredat ve davranışlarına göre neyi kazanıp kazanmadıklarını belirlemek amacıyla değil yukarıda sıraladığımız üst düzey zihinsel süreçlere sahip öğrencileri belirlemek amacıyla kullanılmaktadır. Başka bir deyişle OKÖSYS müfredatların etkinliğini bölgelere,okul tiplerine göre incelemek amacı gütmemektedir.