|
TEKERLEMELER
|
TEKERLEME NEDİR ?
Sözlüklerde "ağızda yuvarlanan söz, saçma
sapan söz, eşsesli kelimelerle kurulu konuşma" anlamlarına gelen
tekerleme masal, hikaye, bilmece, halk tiyatrosu gibi bazı edebi türler
içinde veya bağımsız olarak söylenen ölçülü ve kafiyeli sözlerdir.
Çokluk çocuk folklorunda hoşça vakit geçirmek, konuşma kabiliyeti
kazanmak, oyunlarda eş ve ebe seçmek için bu yola başvurulur. Masal
tekerlemesi, oyun tekerlemesi gibi adlar alırlar. En çok çocuk
oyunlarında, masalların baş, orta ve sonunda söylenirler. Yöreye göre
değişik isimle de söylenirler. Doğu Anadolu’da döşeme, Güney Anadolu’da
sayışma denir. Karagöz ve ortaoyununda muhavere, çocuk oyununda ebe,
çıkarmada ise sayışma diyebiliriz. Türk edebiyatında ilk tekerleme
örneklerine XI. yüzyıldan itibaren rastlanır. Divanü Lügati’t Türk’te
bazı tekerlemeler yer alır.
|